Antalya’da düzenlenen Ekmek Zirvesi’nde uzmanlar, son yıllarda ekmek hakkında oluşan bilgi kirliliğine dikkat çekerek ekmeğin dengeli beslenmedeki yerini vurguladı. Zirvede öne çıkan bir diğer başlık ise Türkiye’nin dünya un ihracatı liderliğini 14 yıldır sürdürmesi oldu.
Türkiye, 2025 yılında 2 milyon 344 bin 528 ton un ihraç ederek 873,2 milyon dolar gelir elde etti. Unun yaklaşık 160 ülkeye ulaştığı belirtilirken, ihracattaki payın önemli bir bölümünün yerli buğdaydan değil, Dahilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamında ithal edilen buğdayın yurt içindeki tesislerde işlenmesiyle şekillendiği ifade edildi. Sektör temsilcileri, Türkiye’nin küresel pazarda yalnızca buğday üreticisi olarak değil, aynı zamanda değirmencilik sanayisiyle öne çıkan bir konumda bulunduğunu söyledi.
Kuraklık buğday üretimini geriletti
Kuraklık 2025’te yerli üretimi olumsuz etkiledi. TÜİK verilerine göre 2024’te 20,8 milyon ton olan buğday üretimi, 2025’te yüzde 13,7 azalarak yaklaşık 17,9 milyon tona geriledi. Üretimdeki düşüşün, un ve makarna ihracatının sürdürülebilmesi için ithalat ihtiyacını yeniden artırdığı değerlendiriliyor.
İthalat aralığı 2025/2026 döneminde öne çıktı
Uluslararası piyasa raporlarına göre Türkiye’nin 2025/2026 pazarlama döneminde buğday ithalatı 7,3 milyon ton ile 10,2 milyon ton bandında gerçekleşebiliyor. 2025 yılının ilk 11 aylık döneminde ise buğday ithalatı için yaklaşık 1,38 milyar dolar ödendiği aktarıldı. Tedarikte Rusya’nın başı çektiği; Ukrayna ve Moldova’nın da öne çıkan ülkeler arasında yer aldığı belirtildi.
İhracatın ana omurgası DİR sistemi
Sektör temsilcileri, ithal edilen buğdayın büyük bölümünün iç piyasada tüketilmediğini; un, makarna, irmik, bulgur ve diğer işlenmiş ürünlere dönüştürülerek yeniden ihraç edildiğini kaydetti. DİR kapsamında sanayicilerin ithal girdiyi yurt içinde işleyerek katma değerli ürünler üretmesi, ihracat gelirlerinin artırılmasında belirleyici rol oynuyor.
Zirvede, Türkiye’nin yaklaşık 32 milyon tonluk un üretim kapasitesinin yıllık iç tüketimin üzerinde bulunduğu; bu nedenle ihracat odaklı çalışmanın uzun süredir devam ettiği vurgulandı. Ayrıca yerli buğday üretimindeki gerileme ve ithalata bağımlılığın artmasının tarım politikaları tartışmalarını da gündeme taşıdığı ifade edildi.
Bu içerik, İnternet üzerinden toplanan bilgilerden yola çıkılarak yeniden yorumlanmıştır. İçeriğin ve görsellerin üretiminde Yapay Zeka sistemleri kullanıldığından dolayı doğruluğunu teyit için mutlaka kendi araştırmanızı yapınız.
Anahtar Kelimeler: DİR un ihracatı buğday ithalatı
