Özbekistan, yapay zekâyı yalnızca dijital dönüşüm projeleriyle sınırlı bir gündem olmaktan çıkarıp daha geniş ekonomik sektörlere entegre etmeyi amaçlayan bir ihracat stratejisi geliştiriyor. Hedef, 2030’a kadar bilişim ve yapay zekâ hizmeti ihracatını en az 5 milyar dolar seviyesine ulaştırmak.
Dijital Teknolojiler Bakanı Şerzod Şermatov’un aktardığı bilgilere göre ülkenin yıllık bilişim ihracatı 2017’de 1 milyon doların altında seyrederken, günümüzde yaklaşık 1 milyar dolara yaklaştı. Bakan, önümüzdeki dönemdeki ilerlemenin üç başlığa bağlı olduğunu belirtiyor: beceri geliştirme, yatırım çekme ve yapay zekânın şirketlerin yanı sıra kamu hizmetlerinin genelinde uygulanabilir hale gelmesi.
Hizmet ihracatında yeni aşama
Taşkent Uluslararası Yatırım Forumu çerçevesinde konuşan yetkililer, yatırımcılar ve yapay zekâ uzmanları; artan bilişim kapasitesi, dijital hizmetlere büyüyen talep ve yapay zekâ araçlarını günlük ekonomik süreçlere dahil edebilecek işgücü ihtiyacının yarattığı zorlukları öne çıkardı. Dış kaynak kullanımından, katma değeri daha yüksek yapay zekâ temelli hizmetlere geçiş hedefleniyor.
Ülke içinde dijital eğitim için geniş bir potansiyel bulunduğu vurgulanırken, ekonomik hedefin dış pazarlar olduğu belirtiliyor. Genç nüfus ve yükselen internet erişimi, eğitim ve beceri dönüşümünü hızlandırabilecek bir zemin olarak görülüyor. Bilişim Parkı katılımcılarının hizmet ihracatında artış da bu yaklaşımı destekleyen göstergeler arasında yer alıyor.
Yatırımcıyı çekme yaklaşımı
Şermatov, yetenek arayan ve hizmet sunum merkezleri kurarak yabancı pazarlara erişim sağlayabilecek çok dilli ekipler kuran şirketleri cezbetmeyi hedeflediklerini söyledi. Desteklerin, şirketlerin dış kaynak harcamalarını azaltmakla sınırlı kalmadan üçüncü ülke pazarlarına açılmayı kolaylaştırmayı da içerdiği ifade edildi.
Bu çerçevede yalnızca yeni girişimlerin değil, yerleşik bilişim firmalarının da arka ofis operasyonlarını Özbekistan’a taşıması halinde destekten yararlanabileceği belirtildi. Hükümetin, yapay zekâ temalı şirket sayısını artırma yönünde çalıştığı kaydedildi.
Enerjiden veri merkezine uzanan model
Veri merkezleri, planın önemli bir bileşeni olarak konumlanıyor. Şermatov, yapay zekâ için hesaplama gücü gerektiğini; hesaplama gücünün de enerjiye bağlı olduğunu vurgulayarak, ham elektrik ihracatı yerine bunu yapay zekâ veri merkezi hizmetleri olarak satma hedefini dile getirdi. Veri merkezi yatırımlarına, daha ucuz elektrik ve çeşitli vergi ile gümrük teşvikleri gibi avantajların sağlanabileceği aktarıldı.
Beceriler ve kamu uygulamaları
Öte yandan ülkenin yapay zekâ okuryazarlığını yaygınlaştırmak için okullar, üniversiteler, öğretmenler ve kamu görevlileri odaklı programlar yürüttüğü bildirildi. Amaç, yalnızca mühendislik odaklı kadrolar değil; farklı sektörlerde çalışanların iş süreçlerinde yapay zekâ araçlarını kullanabilmesini sağlamak olarak tanımlanıyor.
Uygulama tarafında ise kararların somut icraata dönüşmesi gerektiği ifade ediliyor. Rutin kamu yönetimi süreçlerinde belirli kazanımların öne çıkabileceği belirtilirken, daha yaygın kullanımın güven unsurlarına bağlı olacağı vurgulanıyor. Dolandırıcılık, siber saldırılar ve veri kötüye kullanımı risklerinin kamu güvenini hızla zedeleyebileceği düşüncesiyle, siber güvenlik yapay zekâ planının ekonomik sınavlarından biri olarak değerlendiriliyor.
Bu içerik, İnternet üzerinden toplanan bilgilerden yola çıkılarak yeniden yorumlanmıştır. İçeriğin ve görsellerin üretiminde Yapay Zeka sistemleri kullanıldığından dolayı doğruluğunu teyit için mutlaka kendi araştırmanızı yapınız.
Anahtar Kelimeler: Özbekistan yapay zekâ ihracatı