Türkiye’de kuru soğanın fiyatlarında son aylarda belirgin artış yaşanırken konu, iç piyasadaki arz açığının nasıl giderileceği tartışmalarını da beraberinde getirdi. Geçmiş yıllarda bölge ülkelerine yapılan ihracatla öne çıkan sektör, bu kez iç talepteki daralmayı karşılamak için ithalat seçeneğini gündeme aldı.
Öne sürülen gerekçeler iklim etkileriyle sınırlı kalmıyor. Kış ve ilkbaharda özellikle Çukurova’da görülen yoğun yağışların soğan tarlalarında verimi düşürdüğü, buna bağlı olarak yeni sezon hasadının gecikmesi ve depolardaki stokların azalmasının pazarda arz baskısını artırdığı ifade ediliyor. Fiyatların kısa sürede yükselmesi, tüketicinin yanı sıra üretici ve tedarik zincirini de etkileyen bir tabloya dönüşüyor.
Yağışlar verimi düşürdü
İklim koşullarının etkisiyle hasat zamanlaması uzarken depolama imkanlarının daralması, piyasada ürün bulunurluğunu azaltan temel unsurlar arasında gösteriliyor. Arzın azalması fiyatları yukarı iterken, dengelerin yeniden kurulması için yeni bir arz hattı ihtiyacını gündeme taşıyor.
Maliyetler üretimi zorluyor
Sektör temsilcileri ise sorunu yalnızca hava koşullarıyla açıklamıyor. Maliyet kalemlerinde yaşanan yükselişlerin küçük üreticinin üretimden çekilmesine yol açtığı belirtiliyor. Mazot, gübre, zirai ilaç ve işçilik giderleri artarken finansmana erişimdeki güçlüklerin üretim sürdürülebilirliğini zayıflattığı vurgulanıyor.
İthalat vergisi indirimi ve gümrük engeli
Fiyatlardaki yükselişin ardından Ticaret Bakanlığı, kuru soğan ithalatında uygulanan gümrük vergisini geçici olarak yüzde 49,5’ten yüzde 5’e düşürdü. Bu kapsamda Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin Duhok kentinden Habur Sınır Kapısı üzerinden ilk etapta yaklaşık 3 bin ton sevkiyat planlandığı aktarılıyor. Ancak ithalat sürecinde, Irak menşeli ürünün mevzuatta yasaklı kalemler içinde yer aldığı gerekçesiyle gümrükte bekleme yaşandığı belirtiliyor.
İthalat kalıcı çözüm değil
Üretici tarafı, ithalatın kısa vadede fiyatları baskılayabilse de uzun vadede yerli üretimi daha da zayıflatacağı görüşünde. Üretim planlamasının güçlendirilmemesi halinde benzer arz dalgalanmalarının diğer temel ürünlerde de görülebileceği uyarısı öne çıkıyor. Üreticinin maliyetlerini dengeleyecek desteklerin ve uzun dönemli planlamanın hayata geçirilmesi çağrısı yapılıyor.
Bu içerik, İnternet üzerinden toplanan bilgilerden yola çıkılarak yeniden yorumlanmıştır. İçeriğin ve görsellerin üretiminde Yapay Zeka sistemleri kullanıldığından dolayı doğruluğunu teyit için mutlaka kendi araştırmanızı yapınız.
Anahtar Kelimeler: kuru soğan fiyatları
