NASA’nın PACE uydusu, her yıl ilkbahar sonu ve yaz başında Karadeniz’de ve İstanbul Boğazı’nda görülen dikkat çekici renk değişimini uzaydan kaydetti. Normalde koyu renkli yapısıyla bilinen deniz, mikroskobik canlıların oluşturduğu yoğun çoğalmalar nedeniyle geniş alanlarda turkuaz tonlarına büründü.
22 Haziran 2026 tarihinde çekilen uydu görüntülerinde, deniz yüzeyinin büyük bölümünün açık mavi ve turkuaz renklerde göründüğü izlendi. Bilim insanları, bu değişimin temel nedeninin kokolitofor (coccolithophore) adı verilen tek hücreli fitoplanktonların geniş ölçekli artışı olduğunu aktardı. Kalsiyum karbonattan oluşan mikroskobik plakalarla kaplı olan bu canlılar, mevsim geçişlerinde milyarlarca bireye ulaşabiliyor.
Turkuaz görünümün arka planı
Kokolitoforların kalsiyum karbonat kabuklarının güneş ışığını yansıtması, denize uzaydan bile fark edilebilen süt mavisi ve turkuaz bir görünüm kazandırıyor. Yılın diğer dönemlerinde ise Karadeniz’de silika kabuklu diyatomlar daha baskın hâle geliyor. Bu alg grubu ışığı farklı yansıttığı için denizin daha koyu görünmesine yol açıyor.
Gözlem yalnızca Karadeniz’de değil
Mevsimsel fitoplankton çoğalması sadece Karadeniz’le sınırlı kalmadı. Aynı süreç, Karadeniz’i Marmara Denizi’ne bağlayan İstanbul Boğazı’nda da gözlendi. Uluslararası Uzay İstasyonu’nda görevli bir astronotun 27 Mayıs 2026’da Boğaz’ı fotoğraflamasıyla, turkuaz renkli desenlerin boğazın iki yakasında deniz akıntılarını takip ederek girdap benzeri şekiller oluşturduğu görüldü.
Karbon döngüsü ve deniz ekosistemi için önem
Tek tek çıplak gözle seçilemeyecek kadar küçük olan kokolitoforlar, sayıları arttığında denizin rengini değiştirecek kadar yoğun koloniler oluşturabiliyor. Bu nedenle uydu gözlemleri, deniz ekosistemlerinin izlenmesinde önemli bir araç olarak değerlendiriliyor. Ayrıca canlılar büyürken atmosferden ve deniz suyundan karbon alabiliyor; öldüklerinde ise taşıdıkları karbonun bir kısmı deniz tabanına çözüp uzun süre depolanmaya katkı sağlayabiliyor. NASA, Karadeniz’deki renk değişimini PACE uydusundaki Ocean Color Instrument (OCI) cihazıyla elde ettiğini, İstanbul Boğazı fotoğrafının ise ISS’ten Nikon Z9 fotoğraf makinesiyle çekildiğini açıkladı.
Bu içerik, İnternet üzerinden toplanan bilgilerden yola çıkılarak yeniden yorumlanmıştır. İçeriğin ve görsellerin üretiminde Yapay Zeka sistemleri kullanıldığından dolayı doğruluğunu teyit için mutlaka kendi araştırmanızı yapınız.
Anahtar Kelimeler: PACE uydusu kokolitofor Karadeniz turkuaz renk değişimi