Küresel Gıda Piyasaları Endeksleri Nasıl Değişti?
FAO tarafından yayınlanan verilere göre, gıda ürünlerinin uluslararası fiyatlarındaki aylık değişimi izleyen FAO Gıda Fiyat Endeksi, mayıs ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 0,2 gerileyerek 130,8 puan seviyesine ulaştı. Ancak endeks, geçen yılın aynı dönemine göre yıllık bazda yüzde 2,9 artış gösterdi.
Tahıl ve Enerji Maliyetleri Baskısı
Bu genel eğilime rağmen, tahıl fiyatları yükseliş trendini sürdürdü. Tahıl Fiyat Endeksi, nisana göre yüzde 2,6 artarak küresel bazda yakıt ve gübre maliyetlerindeki yükseliş ile olumsuz hava koşullarının etkisini yansıttı. Küresel buğday fiyatları aylık yüzde 3,4, yıllık bazda ise yüzde 7,8 oranında artış gösterdi.
Öte yandan, Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi bir önceki aya göre yüzde 4,6 gerileyerek yılın ilk aylık düşüşünü kaydetti. Palm yağı fiyatlarındaki gerileme, küresel ithalat talebinin zayıflayacağı beklentisi ve ham petrol piyasasındaki belirsizliklere bağlanıyor.
Şekerden Et Ürünlerine Çeşitli Senaryolar
Fiyat hareketliliği diğer emtialarda da dikkat çekiyor. Şeker Fiyat Endeksi, Brezilya’da şeker kamışı üretiminin bir kısmının etanol üretimine yönlendirilmesi beklentisi ve El Nino hava olaylarının Hindistan ile Tayland’daki üretime yönelik oluşturduğu riskler nedeniyle mayısta yüzde 7,5 yükseliş kaydetti.
Süt ürünleri tarafında ise FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi, uluslararası tereyağı fiyatlarındaki gerilemenin etkisiyle bir önceki aya göre yüzde 0,5 düştü. Et ürünlerinde ise Çin ve ABD’den gelen güçlü ithalat talebinin büyükbaş hayvan eti fiyatlarını yükseltirken, Avrupa Birliği’ndeki bol arz nedeniyle domuz eti fiyatları geriledi.
Piyasa Beklentileri ve Riskler
FAO Piyasalar ve Ticaret Birimi Direktörü Boubaker Ben-Belhassen, küresel gıda emtia piyasalarının genel olarak dirençli kalmasına rağmen, yükselen tahıl fiyatlarının hava koşullarına bağlı risklere karşı kırılganlığını artırdığını belirtti. Ayrıca, Hürmüz Boğazı gibi önemli ticaret yollarını etkileyen belirsizliklerin gübre kullanımını azaltarak gıda fiyatları üzerinde ek baskı oluşturabileceği ifade edildi.
Ayrıca FAO’dan yayımlanan Tahıl Arz ve Talep Özeti Raporu’na göre, küresel tahıl üretiminin 2026/2027 sezonunda buğday hasadındaki düşüşün etkisiyle yıllık bazda yüzde 2 azalması bekleniyor.
Anahtar Kelimeler: Gıda Fiyat Endeksi, Tahıl Fiyatları, Emtia Piyasaları, Küresel Gıda
